Huis Van Gijn: wonen en verzamelen in een Dordts herenhuis
Een eetkamer, een keuken, een prentenkamer en een zolder met 19de-eeuws speelgoed: in Huis Van Gijn komen wonen en verzamelen samen. Het monumentale huis aan de Nieuwe Haven 29 in Dordrecht was het woonhuis van bankier en verzamelaar Simon van Gijn. De kamers en collecties bieden vooral een inkijk in een huishouden op stand, met aandacht voor de bewoners én het personeel.
Het pand is ouder dan Van Gijn zelf. Het werd in 1729 gebouwd in opdracht van de rijke regent Johan van Neurenberg. Simon van Gijn trok er in 1864 met zijn echtgenote Cornelia Vriesendorp in en bleef er tot zijn dood in 1922 wonen. In het museum zijn interieurs uit de 17de, 18de en 19de eeuw samengebracht.
Van ontvangstzaal naar keuken
De tuinkamer, Salon en Zaal laten de representatieve kant van het huis zien. Daarnaast zijn er ruimtes die bij het dagelijkse huishouden horen. Toegankelijk Museum beschrijft in zijn bezoekprogramma een route door de marmeren gang naar de eetkamer en noemt ook de ontvangstzaal en keuken. Daarmee verschuift de aandacht van gasten ontvangen naar eten en huishoudelijk werk.
Juist dat verschil maakt het huis interessant. Volgens MuseumTV komen onderwerpen als het werk van een dienstmeid, het menu en het dekken van de tafel aan bod. Het gaat dus om het dagelijks leven van een familie uit de hogere stand rond 1900, niet om een doorsnee Dordts huishouden.
Een bijzonder interieur is de goudleerkamer. Het museum meldt dat op de nieuwe plek van deze kamer een ontbrekende 17de-eeuwse raampartij is gereconstrueerd. Dat detail laat zien dat het huidige museum ook het resultaat is van herstel en inrichting: behoud betekent hier niet dat alles onaangeroerd is gebleven.
De verzamelaar achter de kamers
Van Gijns belangstelling voor verzamelen is terug te vinden in de bibliotheek, de studeerkamer en de prentenkamer, maar ook in gangen en het trappenhuis. Hij verzamelde historieprenten; volgens MuseumTV groeide die belangstelling uit tot een grote verzameling historische voorwerpen. De collectie omvat onder meer schilderijen, prenten, wapens, schepen, meubels, zilver en keramiek.
Op de website van Huis Van Gijn staat ook een portret van Simon van Gijn uit 1886, dat tot de museumcollectie behoort. Het geeft de verzamelaar achter het huis een gezicht. Op de speelgoedzolder ligt het accent op een andere groep voorwerpen: daar is een verzameling 19de-eeuws speelgoed te zien.
Niet ieder museumstuk is door Van Gijn zelf verzameld. Zijn verzameling is samengevoegd met die van Vereniging Oud-Dordrecht. De voorwerpen vertellen daardoor zowel over zijn persoonlijke belangstelling als over de bredere collectie die in het museum is ondergebracht.
Een woonhuis dat museum moest worden
Dat het huis als geheel bewaard bleef, was onderdeel van Van Gijns nalatenschap. Hij liet het pand en het grootste deel van zijn verzamelingen na aan Vereniging Oud-Dordrecht. De opdracht was om de collecties openbaar te maken en het huis als museum in te richten, waarbij het interieur zo veel mogelijk intact moest blijven.
In 1925 ging het huis open voor publiek. De inrichting volgt zo veel mogelijk de situatie die Van Gijn na zijn overlijden naliet: niet uitsluitend losse kunstvoorwerpen, maar collecties binnen de kamers van zijn voormalige woning.
Illustratieve foto. Foto: depaulus via Pixabay (Pixabay-licentie)
