Dordrechts Museum: zes eeuwen schilderkunst in een voormalig klooster

Het Dordrechts Museum brengt zes eeuwen schilderkunst samen in een gebouw met een nog langere geschiedenis. De instelling werd opgericht in 1842 en behoort tot de oudste kunstmusea van Nederland. Het onderkomen aan de Museumstraat was ooit een klooster en kreeg daarna verschillende andere functies, voordat het in 1904 als kunstmuseum openging.

Voor een bezoek zijn daarmee twee invalshoeken interessant: de schilderkunst en het gebouw zelf. De vaste collectie vormt de brede basis; tijdelijke tentoonstellingen voegen daar een afgebakend onderwerp aan toe. Het museum rekent voor een bezoek doorgaans op ongeveer twee tot tweeënhalf uur.

De vaste collectie als brede kennismaking

Onder de noemer ‘Reis door 6 eeuwen’ presenteert het museum zijn vaste collectie. Die tijdspanne maakt de verzameling een logisch vertrekpunt als je belangstelling breed is en je schilderkunst uit verschillende eeuwen wilt bekijken. Naast die vaste collectie zijn er tijdelijke tentoonstellingen.

Welke afzonderlijke werken en zalen je daarbij aantreft, blijkt niet uit de algemene collectieomschrijving. Een gerichte keuze voor een bepaalde schilder of een specifiek werk is op basis daarvan dus niet te maken. Voor een bezoek rond één onderwerp biedt het tentoonstellingsaanbod meer houvast: het museum publiceert daarbij thema’s en, waar bekend, de looptijd van de presentatie.

Van Agnietenklooster tot museumgebouw

Wie vooral geïnteresseerd is in de geschiedenis van Dordrecht, vindt ook in het gebouw aanknopingspunten. Het Agnietenklooster werd omstreeks 1350 gesticht. De bouw begon in 1425 en het klooster kreeg een eigen kerk. Na het vertrek van de nonnen in 1572 werd het complex gebruikt als pest- en weeshuis. Het museum beschrijft de omstandigheden in die instelling als mensonterend en wijst op misstanden.

Ook vóór de komst van het huidige kunstmuseum had het complex al een museumfunctie. Op 1 juli 1902 opende in het linkerdeel het Zuid-Afrikaans Museum, met een collectie afkomstig van de wereldtentoonstelling in Parijs van 1900. Het Dordrechts Museum opende op 6 juli 1904 aan de huidige Museumstraat.

Een concreet detail om op te letten is de muur bij de serre. Daar bevindt zich volgens het museum het oudste nog middeleeuwse stukje metselwerk van het gebouw. De geschiedenis van het museumgebouw geeft die plek extra betekenis: er is nog iets zichtbaar van het complex dat hier ruim vóór het kunstmuseum stond.

Tijd voor de collectie en ruimte voor een pauze

Volgens de praktische bezoekersinformatie is het museum dinsdag tot en met zondag geopend van 11.00 tot 17.00 uur. Met een Museumkaart is de toegang gratis. Voor rolstoelgebruikers zijn er een lift en een aangepast toilet, al kan dat toilet lastig zijn voor rolstoelen met een grote draaicirkel. Rolstoelen en rollators zijn beperkt beschikbaar; het museum vraagt die minimaal één werkdag vooraf te reserveren.

Voor een onderbreking kun je in het restaurant binnen, in de serre of in de tuin onder de oude bomen zitten. De museumwinkel verkoopt onder meer kaarten en aandenkens die aansluiten bij schilderijen en tentoonstellingen. Voor alleen een bezoek aan die winkel heb je geen toegangsticket nodig.

Illustratieve foto. Foto: GAIMARD via Pixabay (Pixabay-licentie)