Dordtse hofjes: een wandelroute langs zeven bijzondere plekken

Zeven historische hofjes zijn er in Dordrecht bewaard gebleven. Ze vertellen over huisvesting voor oudere vrouwen, weduwen en mensen die zelf geen woning konden betalen. Je kunt ze combineren met de digitale hofjesroute, van het Regentenhof tot de Hallincqhof. Daarbij is er een belangrijk onderscheid: langs een hofje wandelen betekent niet automatisch dat je ook naar binnen kunt.

De digitale hofjesroute van In Dordrecht begint bij de VVV en eindigt bij de Hallincqhof. Een papieren routebeschrijving is er niet; de aanbieder verwijst naar Google Maps met de navigatie op wandelen. Een totale afstand en wandelduur worden niet vermeld.

Regentenhof en Van Slingelandthof: de oudste geschiedenis

Het Regenten- of Lenghenhof bestaat uit vier hofjes. Gijsbert de Lengh financierde de stichting in 1755 voor oude, ongetrouwde vrouwen. Het hof werd bestuurd door regenten. Volgens de routepagina van In Dordrecht kunnen bezoekers hier overdag doorheen wandelen.

Daarna volgt het Van Slingelandthof, ook bekend als de Oude Vrouwenhof. De toegang ligt verscholen aan de Vriesestraat, tussen huisnummers 100 en 104. Pieter Henricksz van Slingelandt liet in 1519 de eerste huisjes bouwen; later werd het hof uitgebreid. Daarmee is dit het oudste nog bestaande hofje van de stad.

Cicerones noemt het Van Slingelandthof overdag te bezichtigen. Voor beide hofjes geldt wel dat deze bezoekersinformatie geen recent bevestigde toegangsregeling is. Bij de overige woonhofjes is evenmin vastgesteld dat zelfstandige bezoekers overal naar binnen mogen; een openstaande poort is op zichzelf geen bezoektoestemming.

Via de Kloostertuin naar het Arend Maartenshof

De wandeling voert ook langs de Kloostertuin, die in de zestiende eeuw ontstond als onderdeel van het Augustijnenklooster. Het is een groene tussenstop in de route, maar geen van de zeven woonhofjes.

Aan Museumstraat 56 ligt het Arend Maartenshof, met 38 woningen en een historische regentenkamer. Het Dordrechts Museum maakt onderscheid tussen de stichting door Arend Maertens in 1624 en de komst van de eerste bewoners in 1625. Het hof was bedoeld voor oudere vrouwen.

In de regentenkamer vergaderden de bestuurders en inden zij de huren. Het huidige interieur dateert uit 1701, met lambriseringen en een schoorsteenmantel van houtsnijder Hendrik Noteman. Volgens het museum stellen vrijwilligers de kamer meerdere dagen per week open. Concrete tijden staan niet op de pagina over de regentenkamer. Daar worden ook restauratiewerkzaamheden tot eind 2027 genoemd; doorlopende toegankelijkheid van hof en kamer is daarmee niet bevestigd.

Vier hofjes verder richting Hallincqhof

Buiten het historische centrum liggen de Wilhelminastichting en het Clara en Mariahof. De Wilhelminastichting, aan Kasperspad 63, werd in 1926 gesticht voor vrije huisvesting van oudere protestantse vrouwen uit de arbeiders- en kleine middenstand.

Het Clara en Mariahof aan Vrieseweg 1–22 is ouder: Marinus Kemp stichtte het in 1880 voor weduwen en vrouwelijke wezen die geen eigen huis konden betalen. Volgens Wandel.nl werd tijdens de Tweede Wereldoorlog een deel van de poort verwoest door een bom die voor Park Merwestein bedoeld was.

De laatste twee hofjes zijn De Vereeniging en de Hallincqhof. De Vereeniging dateert uit 1864; de woningen zijn inmiddels particulier bezit. Dat zegt op zichzelf niets over bezoektoestemming. Bij de Hallincqhof zijn de Jugendstil-elementen aan de kopgevel aan de Groenedijk een bijzonder detail. Hier eindigt de digitale route.

Toegankelijkheid en wandelen met een gids

Voor rolstoelgebruikers en mensen die slecht ter been zijn, noemt Cicerones drempels, treden en kinderkopjes als beperkingen. De zelfstandige route is dus niet als rolstoelvriendelijk bevestigd.

Wie met een gids wil wandelen, kan terecht bij Cicerones, dat naar eigen zeggen vier tot zes hofjes bezoekt en de route afstemt op de toegankelijkheid van dat moment. Ontdek Dordrecht biedt een hofjeswandeling van anderhalf uur aan en zegt de route op aanvraag rolstoelvriendelijk te kunnen maken.

Illustratieve foto. Foto: HelenJank via Pixabay (Pixabay-licentie)