Johan en Cornelis de Witt op de Visbrug: wie zijn de twee broers?
De ene broer zit, de andere staat naast hem: op de Visbrug in Dordrecht zijn Johan en Cornelis de Witt samen in brons vereeuwigd. Johan is de zittende figuur, Cornelis de staande. Het monument werd op 20 augustus 1918 onthuld, precies op de sterfdag van de twee Dordtse bestuurders.
Beide broers werden in Dordrecht geboren en begonnen er hun bestuurlijke loopbaan. Hun werk bracht hen vervolgens ver buiten de stad. Het standbeeld herinnert aan die Dordtse afkomst én aan twee levens die op dezelfde dag gewelddadig eindigden.
Van Dordtse bestuurders naar landelijke politiek
Cornelis was de oudste van de twee: hij werd geboren in 1623, Johan in 1625. Johan maakte al jong carrière in het Dordtse stadsbestuur. In 1653 werd hij raadpensionaris van Holland, een functie die hij negentien jaar zou vervullen. Het Hof van Nederland beschrijft zijn politieke loopbaan en zijn rol als politiek leider van de Republiek, die de macht van de stadhouder wist te beperken.
Cornelis bekleedde in Dordrecht verschillende functies. Hij was schepen, burgemeester en voorzitter van het college van regenten van het Sacramentsgasthuis. Ook buiten de stad kreeg hij bestuurlijke verantwoordelijkheden, onder meer als ruwaard van Putten en baljuw van de Beijerlanden.
Zijn loopbaan had daarnaast een maritieme kant. Tijdens de Tocht naar Chatham in 1667 was Cornelis speciaal gezant voor de Staten-Generaal. De twee figuren op de Visbrug vertegenwoordigen dus verschillende bestuurlijke levens: Johan vooral verbonden met de landelijke politiek, Cornelis met stadsbestuur, regionaal bestuur en een onderneming op zee.
Een onthulling op hun sterfdag
Op 20 augustus 1672 werden Johan en Cornelis in Den Haag door een menigte vermoord. Hun dood bleef ook in tastbare herinneringen voortleven. Volgens het Hof van Nederland verschenen na de moord penningen met portretten van de broers en afbeeldingen van de moord.
Het Dordtse standbeeld volgde veel later. Op 20 augustus 1918, 246 jaar na hun dood, vond de onthulling plaats. Na een rede in de Waalse kerk werd het monument aan de gemeente overgedragen. De opdracht voor het beeld was gegund aan beeldhouwer Toon Dupuis; architect Dirk Roosenburg ontwierp de zandstenen omlijsting.
Wat je aan het monument kunt bekijken
Het monument op de Visbrug is vrij toegankelijk en maakt deel uit van het beschermde stadsgezicht. De bronzen figuren werden gegoten door de Delftse gieterij N.V. F.W. Braat. Op de zijranden van de voetplaat staan de namen van Dupuis en Braat en het jaartal 1918.
Ook de inrichting rondom de broers hoort bij het ontwerp. De omlijsting is van gele zandsteen, met aan weerszijden granieten trappen. Ervoor ligt een stoep van basaltstenen vakken met een kader van klinkers. Op de sokkel staan de namen van Johan en Cornelis.
In de omlijsting zijn dichtregels van Joost van den Vondel aangebracht, afkomstig uit het Hekeldicht uit Palamedes. De letters zijn in de steen gehakt en hebben goudverfaccenten.
